در برخی شرایط ممکن است وب‌سایت از یک اینترنت یا شبکه خاص در دسترس نباشد، در حالی که همان سایت از شبکه‌های دیگر بدون مشکل باز شود. در چنین وضعیتی، مشکل لزوماً از سرویس میزبانی یا نیم‌سرورهای دامنه نیست و لازم است مسیر ارتباط شبکه کاربر تا سرور و نحوه Resolve شدن DNS نیز بررسی شود.
یکی از نشانه‌های مهم برای تشخیص این وضعیت، نوع خطایی است که مرورگر نمایش می‌دهد. خطاهایی مانند موارد زیر معمولاً پیش از دریافت یک پاسخ HTTP عادی از وب‌سایت رخ می‌دهند و می‌توانند نشان‌دهنده وجود مشکل در DNS، مسیر شبکه، ارتباط با IP مقصد یا مسدود شدن ارتباط باشند:
- This site can't be reached
- ERR_CONNECTION_TIMED_OUT
- DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN
- ERR_CONNECTION_CLOSED
خطای This site can't be reached
پیغام This site can't be reached یک خطای عمومی در مرورگر است و به‌تنهایی علت دقیق مشکل را مشخص نمی‌کند. این پیام ممکن است زمانی نمایش داده شود که دامنه Resolve نشود، اتصال به IP مقصد برقرار نگردد، ارتباط Timeout شود یا اتصال در مسیر بسته شود.
بنابراین برای تشخیص علت اصلی باید کد خطایی که همراه این پیام نمایش داده می‌شود نیز بررسی گردد.
خطای ERR_CONNECTION_TIMED_OUT
این خطا زمانی نمایش داده می‌شود که مرورگر در زمان مشخص نتواند ارتباط لازم با مقصد را برقرار کند.
در صورتی که سایت از سایر شبکه‌ها در دسترس باشد اما فقط از یک اینترنت مشخص با این خطا مواجه شود، مواردی مانند مسیر ارتباط اپراتور اینترنت، اختلال Routing، مسدود شدن IP شبکه کاربر یا مشکل ارتباط آن شبکه با IP سرور می‌توانند مطرح باشند.
به همین دلیل مشاهده این خطا صرفاً از یک شبکه، به‌تنهایی نشان‌دهنده Down بودن وب‌سایت نیست.
خطای DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN
این خطا مستقیماً به فرآیند DNS Resolve مرتبط است و به این معناست که سیستم کاربر نتوانسته برای نام دامنه، پاسخ DNS قابل استفاده دریافت کند.
از دلایل احتمالی آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تنظیم نبودن صحیح نیم‌سرورها روی دامنه
- تغییر تازه نیم‌سرورها و کامل نشدن انتشار DNS
- وجود مشکل در DNS Resolver شبکه یا سرویس‌دهنده اینترنت
- اختلال در دسترسی شبکه به سرویس DNS مورد استفاده
- وجود مشکل در سرویس‌های DNS واسط مانند Cloudflare در شرایط خاص شبکه
اگر دامنه از یک شبکه به‌درستی Resolve شود اما از شبکه دیگری با NXDOMAIN یا خطای مشابه مواجه گردد، این موضوع می‌تواند نشان دهد مشکل در DNS Resolver همان شبکه قرار دارد و الزاماً ارتباطی با نیم‌سرورهای اصلی دامنه ندارد.
خطای ERR_CONNECTION_CLOSED
این خطا نشان می‌دهد اتصال در هنگام برقراری ارتباط یا در حین آن به‌صورت غیرمنتظره بسته شده است.
این وضعیت می‌تواند در اثر Firewall، محدودیت شبکه، مسدود شدن IP، تجهیزات واسط یا در برخی شرایط سمت سرور ایجاد شود. بنابراین این خطا به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که مشکل حتماً از شبکه کاربر است؛ اما اگر سایت از سایر شبکه‌ها در دسترس باشد و خطا تنها روی یک اتصال اینترنتی مشاهده شود، بررسی همان شبکه و IP آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
چگونه مشخص کنیم مشکل مربوط به یک شبکه خاص است؟
یکی از ساده‌ترین آزمایش‌ها، فراخوانی سایت از یک شبکه اینترنتی دیگر است؛ برای مثال می‌توان سایت را یک‌بار از اینترنت ثابت و بار دیگر از اینترنت تلفن همراه بررسی کرد.
اگر سایت از شبکه دوم بدون مشکل باز شود، اما در شبکه اول همچنان خطا وجود داشته باشد، می‌توان نتیجه گرفت که وب‌سایت به‌صورت عمومی از دسترس خارج نشده است و باید مواردی مانند DNS Resolver، مسیر شبکه، IP کاربر یا محدودیت ارتباط همان شبکه بررسی شوند.
در این شرایط لازم است تست‌های فنی نیز دقیقاً از همان شبکه‌ای که مشکل در آن وجود دارد انجام شوند؛ اجرای تست از شبکه‌ای که سایت در آن بدون مشکل باز می‌شود، اطلاعات لازم درباره مسیر دچار اختلال را ارائه نخواهد کرد.
دستورات موردنیاز برای بررسی
در Windows، ابتدا Command Prompt را اجرا نموده و دستورات زیر را با جایگزین کردن example.com با نام دامنه موردنظر اجرا نمایید.
بررسی مسیر شبکه
tracert -d example.com
این دستور مسیر عبور ارتباط از شبکه کاربر تا مقصد را نمایش می‌دهد و می‌تواند مشخص کند ارتباط در کدام بخش از مسیر متوقف یا دچار اختلال شده است.
بررسی Resolve دامنه و پاسخ شبکه
ping example.com
خروجی این دستور علاوه بر نمایش IPای که دامنه روی سیستم کاربر به آن Resolve شده است، می‌تواند اطلاعاتی درباره امکان دریافت پاسخ شبکه از مقصد ارائه دهد.
در نظر داشته باشید عدم دریافت پاسخ Ping به‌تنهایی به معنی Down بودن سرور نیست؛ زیرا پاسخ ICMP ممکن است در برخی شبکه‌ها یا سرورها محدود شده باشد.
بررسی DNS
nslookup example.com
این دستور مشخص می‌کند DNS Resolver مورد استفاده شبکه چه IP یا پاسخی برای دامنه برمی‌گرداند. در مشکلاتی که فقط روی یک شبکه مشاهده می‌شوند، مقایسه نتیجه nslookup در شبکه سالم و شبکه دچار مشکل می‌تواند اطلاعات بسیار مفیدی ارائه کند.
بررسی برقراری ارتباط HTTP/HTTPS
curl -ILv https://example.com/
این دستور جزئیات بیشتری از فرآیند اتصال، از جمله Resolve دامنه، تلاش برای اتصال به IP مقصد و برقراری ارتباط HTTPS نمایش می‌دهد و می‌تواند مشخص کند ارتباط در کدام مرحله متوقف شده است.
راهنمای تکمیلی خطاهای رایج عدم دسترسی به سایت نیز در مقاله زیر ارائه شده است:
خطاهای رایج هنگام عدم دسترسی به سایت
در صورتی که مشکل تنها روی یک شبکه مشاهده می‌شود، علاوه بر خروجی دستورات فوق، IP عمومی همان شبکه را نیز از آدرس زیر دریافت نمایید:
سپس تصویر کامل خروجی دستورات، IP شبکه دچار مشکل، نام سرویس‌دهنده اینترنت و توضیح اینکه سایت از چه شبکه‌های دیگری در دسترس است را از طریق تیکت ارسال نمایید.
این اطلاعات کمک می‌کند مشخص شود مشکل مربوط به DNS Resolve، مسیر ارتباط شبکه، محدودیت IP یا بخش دیگری از مسیر میان کاربر و سرور است و از نسبت دادن اشتباه یک مشکل شبکه‌ای به نیم‌سرورها یا Down بودن عمومی وب‌سایت جلوگیری می‌کند.